Bir sürü neden bulmak istesen, tonla bulabilirsin sahiden de, hayatın berbat yanına ilişkin. Ve bunları zihninde üç beş dakika gezdirdiğinde, tükenmişlik bir yana; depresyona bile girebilirsin. Belki de pek çoğumuz böyle yaptığı için; hayat giderek tükenmez kalemin tükenmiş, bitmiş hali kadar zorluyor olabilir bizi.
World Happiness Report 2025 verilerine göre, World Happiness Report sıralamasında Türkiye 147 ülke arasında 94. sırada. Bu bize ne söylüyor? Toplumsal duygu iklimi ortalamanın altında. Yani insanlar genel olarak daha kırılgan, daha yorgun, daha umutsuz olabilir.
Pekiyi, ne yapmalı? Şu faktörlere göz atsak, belki bir çıkış noktası buluruz:
1. Faktör: Kendimle kurduğum ilişki İç sesim destekleyici mi yoksa yargılayıcı mı?
2. Faktör: Başkalarıyla kurduğum ilişki Sınır koyabiliyor muyum?
Yoksa başkalarının ruh halini üzerime mi alıyorum?
3. Faktör: Fiziksel Hedef faktörü: Hayatla kurduğum ilişki.
Bir yönüm var mı? Yoksa sürükleniyor muyum?
4. Faktör: Maneviyat faktörü: Özümle kurduğum ilişki
Hayatta uğruna yaşadığım hangi sebepler var? Anlamım var mı?
Vicdanımın sesini dinliyor muyum?
Bu dört sistemden biri zayıfladığında, dış dünya daha fazla içimizde yer kaplamaya başlıyor.
Burada asıl mesele şu: Dış dünyayı kontrol edemeyiz. Ama dış dünyanın, içimizde ne kadar yer kaplayabileceğini belirleyebiliriz.
Tükenmişlik çoğu zaman dış koşulların değil, iç kopuşun sonucudur.
İlk ayak sesleri şu akraba duygularla gelir: Yorgunluk, karamsarlık, yalnızlık, çaresizlik, umutsuzluk, anlamsızlık.
Bu duygular biriktiğinde son halka tükenmişlik olur.
Ve tükenmişlik aslında şunu söyler: Dur: Kendinle (içsel olarak kendi merkezinle, özünle) yeniden hizalan.
Dış dünya hep olacak. Ama dış dünyaya karşı en güçlü bağışıklık sistemi, içsel denge.
Şu soruyla sıklıkla karşılaşırız: Etrafımız mutsuzsa, biz de tükenir miyiz? Eğer iç sistemimiz zayıfsa evet. Ama iç sistemimiz güçlüyse çevre sadece veri olur, kaderimiz olmaz. Dış dünyayı değiştiremeyebilirim. Fakat dış dünyanın içimde nasıl yankılanacağını seçebilirim. Bu durumda yaşam enerjimi çoğaltmaya ihtiyacım var demektir.
Pekiyi, hayat enerjisini nasıl aktifleştirilebilirim?..
Yaşam enerjisini düşüren şey çoğu zaman olay değil, durgunluktur.
Enerji hareketi sever. Bu durumda, bedeni hareket ettirmek etkili bir çözümdür. Çünkü zihin sesimiz, iç konuşmalarımız olumsuzsa, bu bedeni çökertir; çoğu zaman insanın ruh halini aşağı çeker.
Bu durumda ne yapmalı?
Birinci adım: Duygunu gözlemle ve ne yaşadığının adını koy.
“Şu an yorgunum… Şu an isteksizim… Şu an enerjim düşük…” gibi ifadelerle durumu kabul et. Duyguyu görmezden gelmek yerine, kendine şefkatli bir yerden yaklaş.
Duyguyu tanımlamak önemlidir; çünkü bu, sinir sistemini regüle etmeye başlar. Bu sayede; kendi sisteminde içsel bir ayar yapmaya başlarsın.
İkinci adım: Harekete geç. Bulunduğun yeri, mekanı değiştir.
Bulunduğun yerden fiziksel olarak uzaklaş. Masadan kalk. Pencereyi aç. Dışarı çık. Dışarı çık, temiz nefes al.
Çünkü bunu yaptığında, bedenindeki duygu, içsel enerji yer değiştirir.
Üçüncü adım: Bedeni aktive et. Stratejik olarak harekete geç.
Kendi koşullarına uygun hareket etmek için neler yapabilirsin? Hızlı yürüyüş. Müzik açıp dans etmek. Soğuk suyla yüz yıkamak. Merdiven çıkmak. Nefesi hızlandırmak…
Beden hareket ettiğinde duygu yer değiştirir. Bu biyolojik bir gerçek.
Dördüncü adım: Kendine rağmen hareket et. Hiçbir şey yapmak istemediğin an, işte bu an, kırılma noktasıdır. İçsel olarak direnç gelecektir. İsteksizlik, erteleme, üşenme, içe kapılma vb… Ancak, burada kendine yenik düşmeden, harekete geç ki, bir şeyleri değiştirme gücünü elinde tutabil. Küçük de olsa bir aksiyon. Ha gayret 🙂 Bir telefon açmak. Ertelediğin küçük bir işi yapmak. Masayı toparlamak bile olabilir.
Beşinci adım: İçsel telkin.
Zihin boşluğu sevmez.
Negatif cümlelerini fark et ve yerine olumlu ifadelerle kendini destekleyecek cümleler kur: “İyi olmayı seçiyorum”, “Kendimi seçiyorum”, “Bir şeyleri iyileştirmeye kararlıyım”, “Hayatı kontrol edemem, ancak nasıl hissedeceğimi kontrol edebilirim” vb.. Mümkün olduğu kadar bu ifadeleri inançla kendine söyle.
Bilgeler şöyle derler: “Söz büyüdür”.
Dili nasıl kullanırsan öyle hissedersin. Seçtiğin kelimeler, nasıl hissedeceğini belirler.
Tükenmeden yaşamak için; hem kendini, hem de yaşam enerjisini seçmek en doğru seçimdir.
